任務一:8題選擇題(取自本站隨堂測驗題庫)。任務二:請判斷下列5句的焦點類型(主事焦點/受事焦點),並寫出翻譯。
任務一.選擇題
任務二.焦點判讀與翻譯
📤 送交老師
頁籤說明: 下面是從語料庫(truku_dict.db)真實查到的AF/PF動詞例句,每個動詞最多列出10句,優先挑選5-8個詞的完整句,讓大家自己觀察AF和PF動詞的規律。
📚 語料庫例句探索(焦點系統)
動詞類型一
動詞類型二
受事焦點 PF(後綴 -un)
lmingis 哭 (語料庫共找到 85 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Pnbrbiq lmingis pnsrpuhan dha ka wauwa su. 你的孩子因為別人惹他而號啕大哭。 Babaw ku lmingis dni smrus rusuq dowriq. 我哭完後才擦乾眼淚。 Dmpeamih quwaq dha lmingis ka lqlaqi gaga. 那些孩子都是扁嘴哭的人。 Mneamih lmingis sayang ka ina su. 你的媳婦剛才扁著嘴哭。 Mnegeamih bi lmingis ka payi ungat srpuhan. 祖母絲毫不能惹,她很容易扁著嘴哭。 Msneamih ku laqi mu lmingis snliqan utux. 我為了孩子的天生扁著嘴而哭。 Lmingis msneakuy paakuyun ka laqi mu.我的孩子為了被使喚而哭。 Qus qus msa lmingis ka laqi. 那孩童在”qus qus” 的哭。 Ga mdawin lmingis kmdamat nniqan na. 他為他伴侶思念而哀慟哭泣。 Gaga lu lmingis tmbrbur endaan na nanak. 他為自己過去的行為觸景傷感而哭泣。
tmalang 跑步 (語料庫共找到 138 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Psgaaw ta embbrax mowsa psdka tmalang . 讓我們揀選年輕人去比賽跑步。 Gbowlaw na tmalang ka ngungu kacing. 牛尾是他蹦跳來源。 Mslikaw bi tmalang ka laqi gaga. 那個男孩跑得很快 Blunga su tmalang ka bqrus rudan su. 別在你老人家的墓地「blung」跑步。 Mnegblung bi tmalang mkyiuyung ka lqlaqi. 孩子們喜歡在房屋的周圍跑步發出「blung」的聲音。 Saw skblung tmalang mkyiuyung ka laqi. 小朋友老是在房屋的周圍跑步發出「blung」的聲音。 Tgplealay dhuq ga o mslikaw bi tmalang . 那先到的跑的很快。 Ini pnegbowlaw tmalang ka kacing wiwil muhing. 大象不適合躍起跑歨。 Ttsbowlung na tmalang o ensuwil sqriqi qaqay. 他經常跳躍的跑有時會扭傷腳。 Bkaaw misu tmalang ka isu ga da. 賽跑我會贏過你。
mtakur 跌倒 (語料庫共找到 84 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Ssiraw bi mtakur ka sdhriq elug. 路很滑時,會溜下去跌倒 Wada ptgeasu dowras mtakur ka lupung mu. 我朋友因過溝形懸崖墜落而死。 Wada ptgbiyuk mtakur ka tama mu. 我父親跌落峽谷而死。 Wada ptgbqbaq dowras mtakur ka rayi su. 我的姐(妹)夫因墜落懸崖狹縫而死。 Iya usa hiya emptgbqlit su mtakur da. 你別去那裏會跌倒膝蓋著地。 Sdhriqan bi mtakur ka elug gaga. 那條路容易使人滑倒。 Pndhriq mu mtakur ka qaqay mu sqriqi. 我腳扭傷的腳是滑倒造成的。 Tnegbrah bi tmalang o ga mtakur da. 跑在最前面的跌倒了。 Wada ptghthut mtakur dowras ka risaw na. 他的兒子因在懸崖上扭腰擺動而摔死。 Wada ptgghnuk mtakur ka sbrigan na. 他的店因賣的東西便宜而倒閉。
mhiyug 站立 (語料庫共找到 64 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Nii ku mhiyug bukuy su ka yaku. 我正站在你後面。 Burux bi mhiyug ga o ima hug? 那單獨站著的是誰? Gakat mhiyug babaw tasil ka kumay. 熊佇立在大岩石上。 Ga mkkeawing mtnwaru mhiyug hi ka dhiya. 同樣是瘦小的人個個在勾肩搭背。 Ini pnegbrah mhiyug ka rudan da. 老人不會挺著胸站了。 Kmhluug su mhiyug o iya hiyug rhngun. 你想像竿子一樣站著就別站在門口。 Empshngali ku mhiyug sunan ka yaku. 我要站在過你那一邊。 Kana dgaga mhiyug ga o biqi tleengan. 所有站在那裏的人給他們椅子。 Htbyaxun ka seejiq do empkgaga ta mhiyug . 人多了我們就分開站。 Gkdaanay su mhiyug rhngun ka lupung mniyah. 不要讓客人佇立在門口。
mangal 拿 (語料庫共找到 344 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Mangal bowyak o pgkla rmun snaw Truku.野豬(山豬) Cik msa quwaq na mangal lingas gupun. 他取齒縫殘留物嘴巴發出「cik」的聲音。 Mangal su ina o niqan daqut su?你有聘金娶媳婦嗎? Dhiya ga ka dmpbukit mapa mangal samat. 他們因背負山產而彎腰。 Mangal lubuy tmquri risah ka baki.爺爺拿袋子裝梅子。 Dmpeanan mangal nnita o lutut ta. 預留我們的是我們的親戚。 Gmeanan su mangal nnima ka isu? 你預留的是誰的呢? Kneaduk nami o ini nami rahuq mangal . 我們追獵的技術好,我們常常獵到獵物。 Emptbsuring ku saman yahun mangal mtabug rqnux. 我明天要砍芒草準備養牛。 Ini pnegeangal biqan ka msiqa mangal . 害羞的人不容易接受別人給的東西。
embahang 聽 (語料庫共找到 128 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Embahang bi ‘hayʼ sun ka kacing.用「hay」聲叫牛很馴服。 Psaan susu muhing ka kacing embahang . 裝置牛鼻環的牛很聽話。 Ga tmpix embahang uyas mirit ka dhiya. 他們在仔細地聆聽山羊「嗶呵」的叫聲。 Embahang su hnang manu hug ?你有聽到什麼聲音嗎? Gmblung nami embahang hnang pncingan asu skaya. 我們只聽到飛機墜海所發出的「blung」聲。 Spbowng psluhay embahang mrtaan ka hnang qowngu. 讓士兵試聽砲彈的聲音。 Ga tmbbowng embahang hnang manu ka dhiya? 他們在聽什麼「bowng」的聲音? Gmhdhik ku embahang o ungat bi wah! 我等待凱旋歡呼的聲音時,沒有聽到! Kmnhdhik nami embahang ga mlawa kmjiyax qmpah. 我們誤把呼叫工作的人吃中飯的聲音,當作是凱旋歡呼的聲音。 Tthdhik nami embahang do tdjiras nami qaras. 當�‘們聽到凱旋呼聲時我們非常興奮地叫喊。
dhuq 到達 (語料庫共找到 215 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Tggur dhuq ka hbaraw bi seejiq. 許多人成群到來。 Biyax na o dhuq mrut babuy gaga. 他力氣大到可以壓制那隻豬。 Asi kblung dhuq nhari ka miyah namu. 你們要來就趕快「blung」的一聲到達。 Tgplealay dhuq ga o mslikaw bi tmalang. 那先到的跑的很快。 Gmplealay dhuq ni bkgun na ka dhiya. 他把他們先到的就整隊。 Mnegbiyan bi dhuq sapah ka lala tbyaxun. 繁忙的時候就會到傍晚才到家。 Btua su dhuq ni sus musa. 不要「btut」突然來又突然離開。 Kneiyah na nhari o tna dhuq ddhqan. 他為了早一點來,他早就到要去的地方。 Gjima mu dhuq ka pstlaway ku tdruy. 我飛快地開車,要趕快先到。 Gisu ku tmjima dhuq masug tqian. 為了分配床位我提早先到。
sriyu 出現 (語料庫共找到 79 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Smkuxul bi sriyu keeman ka quyu giji. 雨傘節很喜歡在晚間出現。 Empcir sriyu paah yudun ka qsiya. 水會從水管中「cir」流出來。 Mtahu ta qhuni o sriyu qrngul.. 煙 Sriyu hma na ka tatat huling.小狗吐出舌頭。(代表小狗在流汗) Hbagan siida pas sriyu ka dara. 割傷時血會”pas”地流出來。 Babaw qmnuyux do sriyu ka pngusul da. 下過雨後蝸牛出來了。 Sriyu paah ddjima pnkkixan ka tatat gaga.那隻小狗被擁擠的竹林中出來. msuwal da! sriyu ka hidaw da. 雨停了!太陽出來了 sriyu hakaw utux ka babaw pqixan quyux.下雨過後天空會出現美麗的彩虹。 mseuwal da, sriyu ka idas da. 雨停了,月亮出來了。
qmita 看 (語料庫共找到 720 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Adas qmita ka laqi nii uri. 將這個孩子也帶去看。 Musa nami qmita baki nami daya. 我們到山上探望我們的祖父。 Ma su smiqaw qmita knan . 你為什麼睜著眼看我。 Smruwa balay saan qmita ka wauwa hiya. 那位小姐非常同意你們來她家相(提)親。 Kmnuun su qmita ka seejiq gaga? 你如何看那個人?(你把那個人看成什麼?) Kmsiyi bi qmita dara babuy ka hiya. 他看到豬血時覺得很噁心。 Sknbutul na gmeuqu qmita ka idaw pnsquduh. 他將乾飯看成糯米飯。 Sqnbuqa dha qmita ka knseesu na. 他們把他憨厚的性情看成智障。 Sqndmuliq mu qmita ka rudu qbhni. 我把鳥窩看成是青苔。 Saw sqphaq qmita seejiq ka rungay. 猴子看人時常會發出”喉喉”的猴聲。
mdrumut 認真/勤勞 (語料庫共找到 83 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Yami o qpuring qtahi mdrumut balay qmeepah. 我們是一群勤快的螞蟻。 Mdrumut bi smksik ruwan sapah ka ina.媳婦非常認真的在屋內打掃 Sdlhanay ta mdrumut matas ka laqi mkmpatas. 想要讀書的孩子我們讓他靠近認真讀書的孩子。 Iya sdlhani empdawi ka laqi mdrumut qmpah. 不要讓認真工作的孩子靠近懶惰的孩子。 Tdwini musa bbuyu ka mdrumut bi tmsamat. 去和認真打獵的人一起狩獵。 Iyeayung gaga o gneegan mdrumut qmpah kana. 那些工友都選自認真工作的人。 Mdrumut bi miying phpah ka walu.蜜蜂勤勞採花蜜。 Ttdudul na pnegaya Truku o mdrumut balay. 他經常認真教導太魯閣族的習俗。 Sjyahun mu mdrumut matas ka laqi mu. 我要讓孩子坐在認真讀書的人旁邊。 Mdrumut bi qmpah ka risaw nii.這個男年青工作很勤勞。
mdawi 懶惰 (語料庫共找到 55 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Mdawi qmpah ka spbrayuk na msru.他因懶惰工作而被打得很慘而瘀青。 Endnadas ana inu ka laqi o mdawi . 被帶來帶去的孩子會懶惰。 Ma mdawi bi matas ka laqi gaga. 那位孩子讀書很懶惰。 Laqi ka seaji mu mdawi qmpah. 為了孩子我不懶惰工作。 Aji su kkdawi o iya tgluhay mdawi . 為了不使你有惰性,就別習慣懶惰。 Iya gdrgani mdawi ka laqi, empgeeguy da. 別讓孩子遊手好閒,會變成偷竊了。 Iya dduli mdawi matas ka laqi. 不要讓孩子懶惰上學。 Iya usa sgbsiyaq mdawi empdawi hiya. 不要跟著懶惰的人在一起很久。 Sknjiyax su mdawi qmpah uri matas ga? 你把讀書當作是懶惰的工作嗎? Blhanay su pktngi ka mdawi qmpah gaga. 那懶惰的人不要給他吃飽。
mtalux 熱 (語料庫共找到 69 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Mtalux ni paru bi ka qsiya yayung.天氣熱,溪水也很大。 Mtalux su o usa tbasaw daka hiya.你熱了就到涼亭去乘涼。 Knrbagan o mtalux balay ka karat. 夏季的氣候非常熱。 Mkkawa hlama rbngun qbulit mtalux ka mnkray. 硬年糕埋在熱火灰堆裡會膨脹(軟)。 Mtalux bi hidaw na ka quri hunat.南方的太陽很熱。 Mnegnkan mtalux ka tama mu ini pneghdayu. 我父親喜歡熱食,不喜歡便當。 Tnegihat na mkan mtalux ka peebrih. 他因急著吃熱食而反胃。 Ida tgbreenux ka mtalux bi hidaw. 在平地的天氣非常熱。 Yupun mu psleetu ka bgu mtalux . 熱湯我來吹涼。 Sbbgihur bi mtalux ka quri hunat. 南方常常吹焚風。
paru 大 (語料庫共找到 873 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Niqan bilaq ni paru ka aba. 皮包的款式有小有大。 ana tpung paru , ini na ksgi. 不管高浪,他不怕。 Babaw karat paru do maah ka bgihur. 天氣炎熱後就會有颱風。 Bgihur paru o smliq bi pnegalang. 颱風會損壞農作物。 Karat lala bi ka bgihur paru . 颱風非常多的季節。 Mtalux ni paru bi ka qsiya yayung. 天氣熱,溪水也很大。 Niqan kingal paru bi bling ka hiya. 那裡有一處很大的洞穴。 Briqax djima ga o bnriqax bgihur paru . 那縱横交錯的竹子是颱風造成的。 Bulus o paru bi qhuni na. 麵包樹長的很高大。 Paru tdruy o paru bunuh na.車子大,輪軸也大。
qbilaq 小 (語料庫中符合條件的完整句僅有 4 句,已全數列出,未達10句);其中 1 句落在5-8個詞之間,其餘因可用句數有限,改列詞數較接近的句子
太魯閣語 中文翻譯 Qbilaq hari hang ta yaasa sbbgus bi na.而要輕聲細語,乃因豬味道還在。 Qbilaq hari kari su.你少說一點。 niqan bgihur smbsuk, mgimax bngux qbulit, asi ku qbilaq . 有風吹來,夾帶的塵埃讓我突然渺小 Qbilaq hnang rmngaw, ini pkeekan quwaq, sbngut ni ptcsiyus qmuci.小聲講話,不吵架、打噴嚏和放屁等遵守收穫禁忌。
mskuy 冷 (語料庫共找到 47 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Pqbuan na qbubu ka laqi rbnaw mskuy . 天氣冷,他給嬰兒帶上帽子。 Mskuy o empsdngur ku mtahu malah.冷天時我要燒樹幹來烤火。 Yaasa mskuy ka karat ni msbngut da. 他因天冷而打噴嚏。 Bbqrus ga o pngkbaax mnarux mskuy . 那些墳墓是因虐疾而死的人。 Empthidaw ku cih han mskuy ku. 我要曬一下太陽,我很冷。 Smhilaw bi qabang ka mskuy misan. 冬天冷需要蓋很多的被毯。 Tthuda dha mrrawa o ini sa mskuy . 他們經常玩雪不覺得冷。 wada mskuy hari ka karat da. 天氣漸漸冷了起來。 mskuy bi ka karat, powsa lala lukus.天氣很冷,要多穿衣服。 ini mtalux ni ini mskuy ka karat. 天氣不冷也不熱。
malu 好 (語料庫共找到 776 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 aji biyaw do ida mha malu duri. 不過幾天後還是會康復的。 Malu bi sdamat ka bahat nii.這些冬瓜很適合拿來做菜。 Malu bi qtaan ka batul na.她的耳飾很漂亮。 Bbalaw rudux o malu bi sqrqur birat. 雞的羽毛很好拿來挖耳朵。 Malu bi qtaan ka dowriq niya.她的眼睛最漂亮。 Sayang do mlukus malu bi lukus da. 現在是穿著很美麗的衣服。 Bkaruh o malu bi jiyun tmabun. 鋤頭公用在開墾是很好的。 Blbul o malu bi smluun emu. 香蕉是很好拿來做糕餅。 Bnuqir o malu bi nangal putus. 高山箭竹拿來做箭桿是很好的材料。 Bnuwar o malu bi smluun sinaw. 李子是很好拿來釀酒的。
naqih 壞 (語料庫共找到 282 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Buraw balung rudux o naqih bi sknxan. 腐爛的雞蛋很難聞。 Naqih bi qtaan ka kmamul lukus na.他縫補的衣服很難看。 Dmbkuy naqih seejiq ka empqlahang alang. 警察是專抓壞人 Naqih spi mu ka keeman shiga.昨晚我作惡夢。 Duma o malu ni duma o naqih . 這些東西有些是好的,有些壞的。 Sqrahu ka sangi naqih hnigan na. 胡瓜如果空心就是長的不好。 Pqqai su ka btriq su, naqih qtaan. 不要讓你的腿張開,不好看! Psbut emptgsa ka laqi naqih nuda. 孩子做壞事而被老師打 Naqih hari ka kulu hglqun nii da.這個抽屜有一點壞掉了。 Naqih bi lnglungan na ka seejiq empsrisig.那告密的人心腸很壞
qyutun 咬-受事焦點 (語料庫共找到 16 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句);其中 8 句落在5-8個詞之間,其餘因可用句數有限,改列詞數較接近的句子
太魯閣語 中文翻譯 Teeakay kana ka seejiq ga qyutun bgiya. 被虎頭蜂咬的人同時都叫痛。 Msbratang bi qyutun paras ka kuyuh mu. 我的妻子被咬人狗刺到後很容易過敏。 Msnbratang qyutun bgiya saw kalih saang. 因被虎頭蜂刺到過敏而非常生氣。 Thlinga su, qyutun su na da. 別惹狗會咬你的。 wada qyutun huling ka swayi snaw da. 弟弟被狗咬了。 Tbrawa su qmqah quyu, qyutun su na da. 你不要踩蛇使牠彈動,不然牠會咬你。 wada qyutun walu ka laqi matas na da. 他的學生被蜜蜂螫傷了。 wada qyutun walu ka swayi mu kuyuh da. 我的妹妹被蜜蜂螫傷了。 Kyana bi tbbling su, kika qyutun su psigak da. 你經常把手伸入洞裡,才會被蜈蚣咬。 Msnbukuy na qyutun bnghur do asi bi tndux lmingis. 虎頭蜂螫他的背,使他哀嚎哭著。
mahun 喝-受事焦點 (語料庫共找到 53 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Hghgi qsiya mahun kacing ka isu. 你去提牛要喝的水。 Dngdanga su ka qsiya, mahun mu mtleetu. 你不要把水煮開,我要喝的是冷開水。 Dngdangan na tahut qhuni ka mahun mu. 我要喝的開水他用柴火燒。 Dngdangun su tahut manu ka mahun ta? 我們要喝的水你要用什麼火燒? Ddngdang mu mahun ka ciwi nii. 這個水壺是我要用來燒開水。 Mgdndang mu ka ga na mahun gaga. 他喝的好像是我燒的開水。 Mnegdngdang bi mahun ka seejiq mnarux. 病人需要喝熱水。 Shiya bi mahun ka bgu sangi. 胡瓜湯很好喝。 Gnjijil mu tuyan ka qsiya mahun . 我是用葫蘆提喝的水。 Smdjijil bi qsiya mahun ka rbagan. 夏天要提很多喝的水。
saun 去/使用-受事焦點 (語料庫共找到 30 句完整句,優先挑選5-8個詞的句子,下面列出其中 10 句)
太魯閣語 中文翻譯 Empeepasi haya ka saun ta maduk saman. 明天那裏就是我們打獵的地方。 Saun mu pstatah ka blbul mhada rnbug.我要晾悶熟的香蕉。 Saun mu ptbqar ka dangar mu da.我要卸除我的石板陷阱。 Mkmsgikus ku rqnux saun nami maduk. 我想要設置長刺陷阱來追趕山鹿。 Saun mu pgrabun tmaan ka bluhing mu.我託我父親修簸箕的邊。 Saun mu pbitaq hiya ka ayus.我把界線劃到那裡。 Empgabal nami sipa skasu saun nami mhuma. 我們要去拔烏心樹苗去種。 Saun mu pcikan tkanan ka payay mu.我把稻米拿到碾米廠碾米。 Empeegaing bi ka saun mu pha gasil. 我要放陷阱的地方很遠。 Saun mu phrus mhuma ka djima.我要在山坡地種植桂竹。
頁籤說明: 這裡不直接告訴你規則,而是請你觀察老師精選的例句,自己找出主事焦點(AF)動詞和受事焦點(PF)動詞在外觀、句型結構上的規律。每一組都可以點開「老師怎麼看」核對你的想法。
🔍 觀察一:主事焦點(AF)動詞的共同外觀
mdrumut(認真/勤勞)
Yami o qpuring qtahi mdrumut balay qmeepah. 我們是一群勤快的螞蟻。
lmingis(哭)
Pnbrbiq lmingis pnsrpuhan dha ka wauwa su. 你的孩子因為別人惹他而號啕大哭。
mhiyug(站立)
Nii ku mhiyug bukuy su ka yaku. 我正站在你後面。
tmalang(跑步)
Psgaaw ta embbrax mowsa psdka tmalang . 讓我們揀選年輕人去比賽跑步。
mtakur(跌倒)
Ssiraw bi mtakur ka sdhriq elug. 路很滑時,會溜下去跌倒
mdawi(懶惰)
Mdawi qmpah ka spbrayuk na msru. 他因懶惰工作而被打得很慘而瘀青。
💭 這6個動詞有沒有共同的字母?出現在單字的哪個位置?
老師怎麼看 這6個詞都含有m 這個字母——mdrumut、mhiyug、mtakur、mdawi是直接以m開頭;lmingis、tmalang則是m出現在第一個子音之後(l-m-ingis、t-m-alang)。這呼應教材解說⑤提到的「主事焦點最常用標記為詞綴m-」。 ⚠️ 老實說的地方 :m出現的確切位置(詞首 vs. 詞根第一個子音之後)跟每個動詞詞根本身的構詞方式有關,句法講義的教材解說卡片只點出「詞綴m-」這個大原則,沒有逐一說明每個詞根的插入位置規則,這部分細節麻煩請教老師。
🔍 觀察二:受事焦點(PF)動詞的共同外觀
qyutun(咬)
Teeakay kana ka seejiq ga qyutun bgiya. 被虎頭蜂咬的人同時都叫痛。
wada qyutun huling ka swayi snaw da. 弟弟被狗咬了。
mahun(喝)
Hghgi qsiya mahun kacing ka isu. 你去提牛要喝的水。
Empeepasi haya ka saun ta maduk saman. 明天那裏就是我們打獵的地方。
💭 這幾個動詞的結尾有什麼共同點?
老師怎麼看 三個詞都以-un 結尾(qyutun、mahun、saun),呼應教材解說⑥「受事焦點標記為後綴-un」。 再比較一下這幾個動詞的意思:qyutun(咬)、mahun(喝)、saun(去/使用,詞根usa「去」)都是有明確對象、對象會被動作影響 的及物動詞——酒被喝掉、人被咬、地方被去到/東西被使用。跟觀察一的AF動詞(認真、哭、站立、跑步、跌倒、懶惰)比較,AF這些動詞大多不需要一個「被影響的對象」就能成句。
🔍 觀察三:AF句和PF句,動詞後面接的東西有什麼不同?
Yami o qpuring qtahi mdrumut balay qmeepah. 我們是一群勤快的螞蟻。
Teeakay kana ka seejiq ga qyutun bgiya. 被虎頭蜂咬的人同時都叫痛。
💭 比較這兩句:AF句子的「主事者」用ka標記;PF句子呢?PF句子裡「咬」這個動作是誰做的,句子裡有沒有講清楚?
老師怎麼看 AF句「Yami o qpuring qtahi mdrumut balay qmeepah.」裡,ka(或這裡的o)標記的是動作的主事者(我們),句子只有一個核心論元。 PF句「Teeakay kana ka seejiq ga qyutun bgiya.」裡,ka標記的是被咬的人 (受事者,句子的主語),而「咬」的動作是誰做的(虎頭蜂bgiya)用裸名詞直接接在動詞後面 ,沒有另外標記。連結W6學過的內容 :如果PF句子裡「動作是誰做的」不是像bgiya這種完整名詞,而是代名詞(我、你、他…),就會用W6解析頁籤觀察二教過的附著式屬格代名詞 (=mu/=su/=na)直接接在PF動詞後面,例如「Pqeyaun mu babaw qhuni ka lukus mu.」(我要把衣服掛在樹上)的第一個mu,就是標記「掛」這個動作是誰做的。
頁籤說明: 以下是老師整理的常見疑問。如果你瀏覽語料庫例句或解析頁籤時也有類似的困惑,可以點開對照解答。
💬 焦點系統Q&A
主事焦點(AF)動詞真的都是m開頭嗎?為什麼lmingis、tmalang看起來不是? 大部分主事焦點動詞確實用m- 標記,但m不一定出現在詞首,有時候是加在詞根的第一個子音後面(例如lmingis、tmalang)。 句法講義的教材解說只點出「最常用標記為詞綴m-」這個大原則,沒有逐一說明每個詞根的插入位置規則,這部分可以參考「解析」頁籤觀察一,也歡迎請教老師更精確的規律。
是不是每個動詞都能加-un變成受事焦點(PF)? 不一定。語料庫裡看到的-un動詞(qyutun咬、mahun喝、saun去/使用)都是及物、有明確受影響對象 的動詞,跟主事焦點常用的那批動詞(認真、哭、站立、跑步、跌倒、懶惰——大多不及物或屬性描述)本來就不是同一批詞根。 能不能兩種焦點都用,要看動詞本身的論元結構,這部分W8的其他焦點類型會有更多說明。
PF句子裡「這個動作是誰做的」要怎麼表達? 如果做動作的是完整名詞 (例如huling狗、bgiya虎頭蜂),直接用裸名詞接在PF動詞後面即可,不需要另外標記。 如果做動作的是代名詞 (我、你、他…),就要用W6解析頁籤觀察二教過的附著式屬格代名詞(=mu/=su/=na)接在PF動詞後面,例如「Pqeyaun mu babaw qhuni ka lukus mu.」前面的mu就是標記「誰掛的」。
為什麼PF句子的中文翻譯常常是「被…」,AF句子沒有「被」? 因為PF句把「受影響的一方」提升為句子的主語(用ka標記),中文最自然的對應方式常常是被動句「被…」。 但這不代表PF等於英文文法的被動語態——不論AF或PF,太魯閣語都是主動的焦點(語態)選擇 ,只是凸顯的成分不同,中文翻譯只是為了讓句子讀起來通順,才習慣用「被」來表達。
例句庫裡同一個PF動詞(例如saun),中文翻譯差很多,是不是有問題? 不是翻譯錯誤。saun的詞根是usa(去),在不同語境下會有不同的自然中文說法(要去…的地方、要用來…、要…掉)。 這是自然語料常見的現象,跟W6 Q&A提過的「語料庫翻譯是通順的意譯,不是逐字直譯」是同樣的道理。